Okuduğum
Yapay Tatlandırıcılar Can Simidi Mi?

Yapay Tatlandırıcılar Can Simidi Mi?

yapay tatlandırıcı

Son yıllarda kötü çocuk olarak etiketlenen şeker ile çoğumuzun başı belada.

Obezite salgının artmış insidansıyla dünya nüfusunun yüzde 30’u obezite ile baş ediyor! Bu nedenle kalorileri azaltmak için sunulan alternatifler hızlı bir şekilde tüketicilerin radarına giriyor ve bu probleme çözüm olarak yapay tatlandırıcı eklenerek hazırlanan ürünler hayatımıza dahil ediliyor.

Yapay Tatlandırıcılar Gerçekten Mükemmel Mi?

Çoğumuz daha az kalori tüketmeyi kilo vermek ve -ağırlık artışına bağlı- hastalıklardan korunmak için tercih ederiz. Bir ürün şekersiz ama tatlıysa bizi şekerden uzaklaştıran bir basamak olduğunu düşünürüz. Bugün yapay tatlandırıcılar katından insanların beklediği bu olumlu etkinin her zaman güçlü bir seçenek olmadığını gösteren çalışmalar var. Vücudun şekere verdiği tepki ile yapay tatlandırıcılara verdiği tepkinin aynı olmadığını kanıtlamak için yapılan araştırmalar olumsuz sonuçların varlığından bahsediyor.

Sistem çok basit: Dilimizdeki tat reseptörleri, tadı algılar algılamaz beyne “Şeker geliyor!” mesajını gönderir. Beyin “Mesajını pankreasa iletiyorum!” der ve insülin salgılanır. Gelen şekerler parçalanmasıyla doymaya başlarız. Fakat gelen mesajın içi boş ise sistemin kafası karışabilir.

Purdue Üniversitesi, Psikolojik Bilimler Bölümü’nün yapmış olduğu bir araştırma yapay tatlandırıcıları, vücudun mükemmel dengelenmiş sisteminin bozucusu olarak görüyor. Kalori yerine vücudu kandırmayı Pavlovcu şartlandırma ilkelerine dayandırıyorlar. Yani zil çalınca yemeğinin geleceğini bilen bir köpeğin kafasını karıştırıyoruz. Dahası, bu tekrarlandıkça köpekler gelen tatlı sinyallerine güvenmiyorlar ve böylece artık açlık ve tokluk arasında ayrım yapmaz hale geliyorlar.

Şekerli tadın, vücudumuzda neden olduğu reaksiyonları değerlendirdiğimizde, bu gıdaların aşırı tüketiminin insülin seviyesindeki dengesizliği tetikleyip tip 2 diyabete ve vücudun yeterli kalori almaması sonucunda refleks olarak daha fazla acıkmasına ve ardından daha fazla yemesine, yani obeziteye, sebep olduğunu söyleyebiliriz.

Gıda Etiketlerinde Tatlandırıcılar

Şeker yerine kullanılan bu maddelerin, gıdaya eklenen diğer tüm bileşenler gibi kontrollü tüketimi için güvenilirliğinin kontrol altına alınmasına yönelik Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi (FDA) tarafından onaylanmış, süpermarket raflarındaki çoğu üründe görebileceğimiz, altı yüksek yoğunluklu tatlandırıcı var. Eskiden tek problem bu ürünlerin isimlerinin kimyasal karmaşasıydı. Fakat son yıllarda yapılan çalışmaların etkisiyle, şeker tüketimini azaltmak için FDA’nın, “eklenti şeker” içeriğine, gıda etiketinde zorunlu bir başlık açması ve kullanım miktarını kısıtlaması ile üreticiler eklenen şekerleri tatlandırıcılarla değiştirerek sunmaya başladı. Bunun gibi ifadeler, süpermarkette sağlıklı tercihler yapmak isteyen müşteriler için ne yazık ki yanıltıcı olmakta.

Bugün işlenmiş gıdalarda alternatif tatlandırıcılar kullanıldığında, içeriğin ne olduğuyla ilgili bilgilendirme yapan etiketler talep ediliyor. Daha şeffaf üretim için FDA’ya sunulan bu dilekçe incelenme aşamasında.

Peki Şeker Mi Yoksa Yapay Tatlandırıcılar Mı?

Evet, diyet içecek bir çocuk için şekerle tatlandırılmış bir içecekten daha iyi bir seçimdir. Ancak kilo vermek için su, süt, taze sıkılmış meyve suyu alışkanlığı kadar elverişli değildir. Yapay tatlandırıcılar şekerden daha az kalori içeriyor ve böylelikle şeker yerine tek başına alındığında kilo kaybına katkıda bulunuyor. Fakat vücudu gereken makro besinler ile doyurmadığımız için var olan acıkma hissinin önüne geçemiyorlar. Yapay tatlandırıcılarla ilgili uzmanları endişelendiren nokta, bu maddelerin giderek daha fazla ürüne girerek günlük almamız gereken dozdan daha fazlasına maruz kalmamıza sebep olmasıdır.

Peki Ya Gezegen İçin Şeker İkameleri Ne Kadar Sürdürülebilir?

BM Gıda ve Tarım Örgütü‘ne (FAO) göre, “en sürdürülebilir tatlandırıcıyı” tanımlamak neredeyse imkansız.

Çünkü üretim koşulları dünya çapında, tarım ve hava koşulları açısından farklılık gösteriyor. Şeker yerine yaygın olarak kullanılan doğal tatlandırıcıların bazılarının geleneksel çevre etkisini anlamak için sürdürülebilir seçimleri sizin için listeledim!

Agave Şurubu

Agave bitkisinin en çok nektarı verdikleri dönem, ölmeden önce çiçek açtıkları zamandır. Fakat günümüzde agave nektarına olan talebin artmasıyla çiftçiler büyüme döngüsünü kısaltarak daha fazla nektar tedarik yöntemine başvurdular. Bu da biyolojik çeşitlilik eksiğine yol açıyor.

Agave için piyasadaki en sürdürülebilir seçenekler sertifikalı organik ve adil ticaret ürünleridir, çünkü bu sertifikalar ürünlerin pestisit kullanılmadan ve belirli çalışma standartlarına uygun olarak üretildiğini garanti eden ürünlerdir.

Orta ve Güney Amerika’ya özgü olan agave bitkisi, 200’e yakın türüyle şeker yerine sıkça tercih edilen bir doğal tatlandırıcıdır.
Akçaağaç Şurubu

Saf akçaağaç şurubu doğal bir üründür ve ağaçların onu üretmek için ilaçlanması gerekmez. Katkı maddeleri, stabilizatörler veya suni aromalar içermez.

Sürdürülebilir yöntemler kullanılarak üretilmiş akçaağaç şurubu aldığınızdan emin olmak için ambalajında USDA organik ürün etiketinin olup olmadığını kontrol edebilirsiniz. Akçaağaç şurubunun üretildiği bir bölgede yaşıyorsanız, sürdürülebilir hasat uygulayan üreticileri bulmak için yerel çiftçi pazarına ziyaret edebilirsiniz. Bunlara ek olarak, bu ürünlerin yetiştirildiği bir bölgede yaşamıyorsanız bu ürünlerin ithalatının karbon ayak izinin artmasına sebep olacağını da atlamamak gerekir.

Stevia

Stevia bitkisinden yapılan ve Amerika’ya özgü sıfır kalorili bir şeker ikamesidir.

Göz At
yemek siparişi

Bu bitkiden şeker üretilirken ilk adım olarak bitkinin yaprakları suya batırılır, sıvısı süzülür ve saflaştırılır. Ardından ürün kurutularak toz haline getirilir ve tatlandırıcı elde edilir. Stevia bitkilerinin çoğu, Güney Amerika ve Çin’deki büyük tarım işletmeleri ve şirketleri için yetiştiriliyor. Peru’da, bu büyümenin bir kısmı ormansızlaştırılmış yağmur ormanı arazisinde yapılıyor ve toprak erozyonu, atık üretimi ve su kirliliği ile ilgili sorunlar yaratıyor.  Daha sürdürülebilir yöntemlerin kullanılması için savaşan Perulu çiftçiler, ülkede markaları için “Rainforest Alliance” etiketini ilk alan çiftçiler oldu.

Stevia satın alırken organik ve Rainforest Alliance sertifikalı ürünleri tercih edebilirsiniz.

Referanslar

https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/1371454

https://www.researchgate.net/publication/338073242_Artificial_Sweeteners

https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/nutrition-and-healthy-eating/in-depth/artificial-sweeteners/art-20046936

Yorumlar (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

@2020 SOLH LIVING.TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Başa Dön