Okuduğum
En Çok İsraf Edilen 5 Gıda Maddesi

En Çok İsraf Edilen 5 Gıda Maddesi

gıda israfı

Ne yazık ki her yıl, insan tüketimine yönelik gıdaların üçte birinden fazlası çöpe atılıyor.

Belki okuyunca hayal etmesi güç olan bu oran, dünyadaki 800 milyon aç insanı 2 kez beslemeye yetecek kadar gıda demek. Küresel gıda israfının geldiği boyut her geçen gün daha tehlikeli bir hâle gelirken ülkemizde de durum hiç iç açıcı değil. 2021 BM Gıda İsrafı Raporuna göre Türkiye’de her yıl kişi başına 93 kilogram yiyecek çöpe atılıyor.

Peki en çok çöpe atılan 5 gıda maddesi hangileri ve bunların israfından kaçınmak için ne yapabiliriz? Sizin için derledik!

Meyve ve Sebzeler

Meyve ve sebzeler, dünyada ve ülkemizde en çok israf edilen yiyeceklerin başında geliyor.

Temizlenmeyi beklerken buzdolabınızda sararıp solan ıspanaklar, rengi biraz kahverengiye döndüğü için çürüdüğünü düşündüğünüz muzlar (bu sebeple sadece Birleşik Krallık’ta her gün 1,4 milyon muz çöpe atılıyor!) ya da pörsüyen marullar, yumuşamış havuçlar… Bu ve bunlara benzer sebeplerle meyve ve sebzelerin birçoğu çöpe gidiyor. Hatta Türkiye’de meyve sebzelerin dörtte biri soframıza bile gelemeden kaybediliyor!

Neden İsraf Oluyor? → Zamanında tüketmemek, ihtiyaçtan fazlasını satın almak, doğru saklama kurallarını bilmemek ve benzeri nedenler.

İsraftan Nasıl Kaçınılır? → Planlı ve dengeli alışveriş yapmakla işe başlayabilirsiniz. Belki market alışverişlerini haftalık olarak yapmak zamanınız için faydalı olabilir ama bu durum israfın önemli etkenlerinden biri gibi gözüküyor. Beslenme planı yapmadan meyve sebze satın almak, onları zamanında tüketememenize neden olabiliyor. Bu sebeple az az almayı deneyin ve yiyecekleri çöpe göndermeden önce gerçekten tüketemeyeceğinizden emin olun: Belki solan marullarınız ve yumuşayan havuçlarınızı çöpe atmadan önce buraya göz atmayı deneyebilirsiniz!

Aynı zamanda özellikle buzdolabında ve yeşillikler konusunda büyük önem taşıyan, hangi sebzeleri nasıl muhafaza etmeniz gerektiğini açıklayan Gıda Saklama Kılavuzumuza buradan göz atabilirsiniz.

Ekmek

Her yıl ekmek ve pirincin de dahil olduğu 347 milyon ton tahıl israf ediliyor. Birleşik Krallık’ta her gün 20 milyon dilim ve Hollanda’da ise günde 435 bin somun ekmek çöpe atılıyor. Türkiye’de de ekmek konusunda büyük bir israfla karşı karşıyayız: Ülkemizde her gün 6 milyon ekmek çöpe atılıyor ve bir evin yıllık ekmek israfıyla bir çocuğun neredeyse 1 aylık okul masrafı karşılanabiliyor.

Neden İsraf Oluyor? → Zamanında tüketmemek, bayatlayan ekmekleri geri dönüştürmemek ve benzeri nedenler.

İsraftan Nasıl Kaçınılır? → İhtiyacınız kadar ekmek satın alabilir veya bayatlamaması için dondurabilirsiniz, bu sayede israf etmeden tüketmeyi başarmış olursunuz. Bayatlamış ekmekleri çöpe göndermek yerine onlardan köfte, galeta unu, pizza ve hatta tatlı bile yapabilirsiniz.

Not | Bayatlayan ekmekleri tazelemek için kullandığımız favori yöntemimize ise haftaya Instagram hesabımızdan göz atabilirsiniz!

Fotoğraf | Suzanne Saroff via Pinterest | hisuzanne.com
Balık ve Diğer Deniz Ürünleri

Her yıl yaklaşık 50 milyon ton balığın israf olduğunu biliyor muydunuz?

Üstelik yakalanan balıkların %27’den fazlası satılmadan önce ya atılıyor ya da güvertelerde çürüyor; bu da yaklaşık 50 milyon ton potansiyel yiyeceğin israf olması anlamına geliyor. Türkiye’de bu kayıplar %6 ila %45 arasında değişkenlik gösteriyor. Ne yazık ki satıştan önce bile büyük bir israf söz konusu. Tüketiciler için ise balıkları doğru temizlememek ve iyi muhafaza etmemek, yanlış pişirme teknikleri ve benzeri durumlar; balığın çöpe gitme nedenleri arasında.

Solh Living ekibi olarak biz balıkların denizlerde bırakılmasından yana olsak da deniz ve okyanus canlılığını tehdit eden bu israfın önüne geçmenin balık tüketen günümüz dünyasında son derece önemli olduğunu düşünüyoruz.

Balık yiyen bireylerin denizden aldıkları canlılığa karşı sorumluluk bilinciyle davranmaları için aşağıdaki yöntemleri derledik! (Bunlara ihtiyaç duymayacakları yakın bir gelecek umuduyla!)

Neden İsraf Oluyor? → Zamanında tüketmemek, doğru muhafaza etmemek ve benzeri nedenler.

İsraftan Nasıl Kaçınılır? → Tüketeceğiniz kadarından fazla balıkları 6-8 saat buzdolabında beklettikten sonra buzluğa koyarak dondurabilir ve bu sayede 2-4 ay kadar saklayabilirsiniz. Bu şekilde balıkların israf olmasına engel olur ve istediğiniz zamanlarda tüketebilirsiniz. Eğer uskumru ve sardalya gibi yağlı balıklar tercih ediyorsanız az almayı ve erken tüketmeyi özellikle önemseyin çünkü uzun süre bekleyen yağlı balıkların tadı ve kokusu ağırlaşabilir, bu da ziyan olmalarına neden olabilir.

Göz At
vegan beslenme

israf
Et

Ne yazık ki her yıl 570 bin ton et çöpe atılıyor ve ne yazık ki yalnızca bu cümlenin içinde bile 12 milyara yakın hayvan var! Vegan veya vejetaryen olmayan biri bile yılda yaklaşık 86 milyon tavuğun “boş yere” öldürüldüğünü duyduğunda acaba nasıl hisseder? Bizce bu konuda atılabilecek en güzel adım hayvansal gıda tüketim alışkanlıklarımızı temelli değiştirmek veya en azından et yemeyi azaltmak…

Hâlâ et tüketen bireyler için doğru et saklama yöntemlerini aşağıda derledik, yakın bir gelecekte bu yöntemlere ihtiyaç duymayacağınız barış dolu bir yaşama sahip olma kararını alacağınıza ise eminiz! 🌱

Neden İsraf Oluyor? → Zamanında tüketmemek, doğru muhafaza etmemek ve benzeri nedenler.

İsraftan Nasıl Kaçınılır? → Balıkta olduğu gibi ette de buzluğa koymadan önce 6-8 saat buzdolabında bekletmek etin ani ısı değişimleriyle zarar görmesine engel olur ve bu sayede etleri 2-4 ay kadar saklayabilirsiniz. Artan etli yemeklerinizi başka yemeklere dönüştürebilir, farklı tarifler oluşturarak israfın önüne geçebilirsiniz.

Fotoğraf | Daily Harvest
Süt ve Süt Ürünleri

Her yıl toplam 1,5 milyon ton yoğurdun çöpe atıldığını biliyor muydunuz? Üstelik bunun %50’sini açılmamış ambalajlar oluşturuyor! Durumlarını koklama testi yaparak denetlediğimiz süt ve süt ürünleri, belki de en çok israfı bu şekilde yaşıyor.

İyi haber şu ki vegan yaşam biçimini benimseyip kendi bitkisel sütünüzü kendiniz yapmaya başladığınızda bu israfın neredeyse tamamen önüne geçmiş olacaksınız! 🤓 Kendinize ve dünyaya bir iyilik yapmak için bugün süt tüketimine veda edin…

Neden İsraf Oluyor? → Zamanında tüketmemek, son kullanma tarihlerini önemsememek, artan ürünleri doğru şekilde saklamamak ve benzeri nedenler.

İsraftan Nasıl Kaçınılır? → Alışverişte genellikle son kullanma tarihi en uzak olan ürünler seçilmeye çalışılır. Peki akşam mantı yapmak için kullanacağımız yoğurdun 3 ay daha tüketilebiliyor olması gerçekten ne kadar önemli? Böyle bir alışkanlık yerine hızlı tüketeceğinizi bildiğiniz ürünlerde en yakın son kullanma tarihlerini seçerek marketten gizli bir kahraman olarak çıkabilirsiniz. Evinizdeki süt ürünlerini bozulmadan ya da küflenmeden önce beslenme rutininize farklı farklı şekillerde dahil ederek olası israfın önüne geçebilirsiniz. Makarnanıza eklediğiniz kremanın kutusunu kestiniz, sanki bu şekilde kalanı artık bozulur gibi mi gözüküyor? Oysa ki birkaç günü daha var! Ağzı kapalı şekilde saklayarak bu ürünleri bir iki gün daha tüketebileceğini gözden kaçırmayın.

Küresel gıda israfı hepimizi ilgilendiren ve kişisel davranışlarımızdan kaynaklanan bir sorun. Türkiye’de her yıl kişi başı 93 kilogram yiyeceğin çöpe atıldığını yazımızın başında söylemiştik. Tarihi geçmiş yumurtaları tüketemeden çöpe yollarken, artan yemeklerimizi “yenmedi” diyerek çöpe dökerken dünyanın geleceği, doğa ve masum hayvanların hayatları üzerindeki etkimizin büyüklüğünün farkında mıyız?

Yorumlar (0)

Leave a Reply

Your email address will not be published.

@2020 SOLH LIVING.TÜM HAKLARI SAKLIDIR.

Başa Dön